Volksuniversiteit: Devotieprentjes en bidprentjes

Bidprentjes kennen we allemaal: kleine kaartjes ter nagedachtenis aan een overledene. Maar achter deze ogenschijnlijk eenvoudige prentjes gaat een rijke geschiedenis schuil. In deze boeiende lezing neemt Karel Spee je mee naar de oorsprong van het bidprentje, dat voortkomt uit de devotieprentjes van de 17de eeuw en nauw verbonden is met de Katholieke Reformatie.

Je hoort hoe het bidprentje zich ontwikkelde van een kostbaar, religieus object op perkament tot een betaalbaar massaproduct dat voor iedereen bereikbaar werd. Van het Haarlemse klopjesmilieu, via Amsterdam als belangrijk centrum, tot Brabant en Limburg: de verspreiding vertelt veel over geloof, cultuur en samenleving.

Ook de vorm en inhoud veranderden door de tijd. Waar vroeger sobere religieuze afbeeldingen en standaardteksten de norm waren, zien we later foto’s, kleur, natuurbeelden en zeer persoonlijke teksten. Het bidprentje groeide uit tot een eigentijds gedachtenisprentje.

Daarnaast laat de spreker zien waarom bidprentjes van grote waarde zijn voor genealogie en lokale geschiedenis. Ze bevatten onmisbare informatie, vooral in perioden waarin archieven gesloten zijn. Met voorbeelden uit onder andere de grote collectie van de Heemkundekring Helmond (1,3 miljoen stuks) krijg je een unieke inkijk in verleden én toekomst van deze bijzondere erfgoedbron. Deze bron is toegankelijk gemaakt met behulp van een door de spreker en zijn zoon ontwikkeld innovatief computorprogramma om met behulp van AI (kunstmatige intelligentie) de scans automatisch te archiveren. In 2024 ontvingen zij hiervoor de Schepperle Award. 

Een lezing voor iedereen met interesse in geschiedenis, cultuur, herinnering en familieverhalen.